Jednostki naukowe

Podstawową jednostką naukową Akademii jest instytut – w chwili obecnej działa ich 69. Większość oceniana jest jako wiodąca w działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej, czego dowodem jest wysoka ocena nadana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Kategorię A+, przyznawaną elicie polskiej nauki, ma trzynaście instytutów PAN.

Instytuty PAN współtworzą także konsorcja i centra powołane do realizacji konkretnych projektów badawczych.

Jedenaście wchodzi w skład jednostek, które uzyskały status Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego (KNOW): Instytut Matematyczny, Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego, Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera, Instytut Farmakologii, Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. Mirosława Mossakowskiego, Instytut Chemii Bioorganicznej, Instytut Geofizyki, Instytut Oceanologii, Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda, Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt oraz Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności. Status Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego (KNOW) otrzymują najlepsze w swojej dziedzinie ośrodki naukowe.

Od 2010 roku instytuty współpracują ze sobą – a także z niezwiązanymi z PAN podmiotami naukowymi i biznesowymi – w ramach Centrów. Są to: Centrum Badań Ziemi i Planet GeoPlanet, Insterdyscyplinarne Centrum Nauk Fizycznych, Chemicznych i Medycznych (ICNFCM), Centrum Badań Materiałów Zaawansowanych i Struktur Inteligentnych CAMS2 oraz Krajowe Centrum Nanofizyki i Spintroniki – SPINLAB.

Pomocnicze jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk to przede wszystkim archiwa, biblioteki, muzea, ogrody botaniczne oraz stacje naukowe PAN za granicą.